काठमाडौं । नेपालको पछिल्लो राजनीतिक समीकरणमा युवा पुस्ता (जेनजी) को बढ्दो प्रभावलाई आत्मसाथ गर्दै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले आफ्नो चुनावी प्रतिबद्धतापत्र सार्वजनिक गरेको छ । मंगलबार सार्वजनिक गरिएको ४५ पृष्ठ लामो उक्त दस्तावेजमा शासकीय सुधार, सुशासन र रोजगारीलाई मुख्य प्राथमिकतामा राखिनुले सडकमा सुनिएको युवाहरूको आवाजले राजनीतिक दलहरूलाई दबाबमा पारेको प्रष्ट देखिन्छ।
युवा आन्दोलन र राजनीतिक दोसाँध
पाँच अध्यायमा बाँडिएको उक्त घोषणापत्रको सुरुवातमै देश अहिले गम्भीर मोडमा रहेको उल्लेख गरिएको छ । नेकपाले भनेको छ, “नवयुवा (जेनजी) को आन्दोलनपछि नेपाल अहिले अग्रगमनतर्फ अघि बढ्ने कि प्रतिगमनतर्फ धकेलिने भन्ने दोसाँधमा उभिएको छ ।” पार्टीले आफूलाई युवाहरूको भावना बुझ्ने र परिवर्तनको नेतृत्व गर्ने एकमात्र ‘अग्रगामी शक्ति’ का रूपमा चित्रण गरेको छ ।
राजनीतिक शक्तिहरूको वर्गीकरण
आफ्नो घोषणापत्र मार्फत नेकपाले वर्तमान राजनीतिक शक्तिहरूलाई चार भागमा वर्गीकरण गर्दै अन्य दलहरूको तिखो आलोचना गरेको छ:
- क्रान्तिकारी शक्ति: जसको नेतृत्व नेकपा आफैँले गरेको र समाज रुपान्तरणको स्पष्ट समाजवादी कार्यदिशा रहेको दाबी गरिएको छ ।
- यथास्थितिवादी: नेपाली कांग्रेस र एमालेलाई पुरानै अवस्था कायम राख्न चाहने शक्तिको रूपमा व्याख्या गरिएको छ ।
- पपुलिष्ट (लोकरिझ्याँई): नयाँ दलहरूलाई सिद्धान्त र दृष्टिकोण नभएका दलको संज्ञा दिइएको छ ।
- पुनरुत्थानवादी: राप्रपालाई पछाडि फर्कन चाहने शक्तिका रूपमा चित्रण गरिएको छ ।
भदौ २४ को विध्वंश र नयाँ शक्तिमाथि प्रश्न
घोषणापत्रमा ‘जेनजी’ आन्दोलनको अपनत्व लिन खोजिए पनि गत भदौ २४ गते भएको तोडफोड र विध्वंशलाई भने नेकपाले आन्दोलनको अंश मानेको छैन । बरु, उक्त घटनालाई ‘नयाँ’ भनिने पपुलिष्ट शक्तिहरूसँग जोडेर आलोचना गरिएको छ । नेकपाको निष्कर्ष छ— “सिद्धान्तहीन पपुलिष्टहरूले मुलुकलाई निकास दिन सक्दैनन्, उनीहरू केवल विध्वंशमा मात्र सीमित छन् ।”
समग्रमा, नेकपाको यो प्रतिबद्धतापत्रले युवाहरूको आक्रोश र आवश्यकतालाई नीतिगत रूपमा सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ, यद्यपि कार्यान्वयनको पाटो भने आगामी निर्वाचनपछिको राजनीतिको कसीमा जाँचिनेछ ।