फागुन १५, २०८२, सा.अ.स.,
आगामी चैत ५, २०८२ मा हाम्रो देश फेरि एकपटक लोकतन्त्रको महा-उत्सवमा सामेल हुँदैछ। यो दिन केवल एक बिदा मात्र होइन, यो हाम्रो आवाजलाई शक्तिमा बदल्ने र देशको भविष्य कोर्ने ऐतिहासिक अवसर हो। हरेक अमूल्य भोटले बलियो लोकतन्त्रको जग बसाल्छ। त्यसैले, आउनुहोस्, यो निर्वाचनमा कसरी सजिलै र प्रभावकारी रूपमा सहभागी हुने भनेर जानौं।
मतदानको दिन अघि: यी कुरामा ध्यान दिऔं
निर्वाचनको दिन कुनै पनि झन्झट बिना मतदान गर्न, पहिले नै केही तयारी गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ।
- आफ्नो क्षेत्र र उम्मेदवार चिनौं: तपाईंको निर्वाचन क्षेत्र कुन हो? त्यहाँबाट को-को उम्मेदवार उठेका छन्? उनीहरूका एजेन्डा के-के छन्? यी सबै जानकारी निर्वाचन आयोगको वेबसाइटमा सजिलै पाउन सकिन्छ। एक सचेत मतदाताले नै सही प्रतिनिधि छनोट गर्न सक्छ।
- मेरो मतदान केन्द्र कहाँ छ? आफ्नो मतदान केन्द्र पत्ता लगाउन अब धेरै सजिलो छ। तपाईंले आफ्नो मोबाइलमा रहेको “नागरिक एप” बाटै यो जानकारी लिन सक्नुहुन्छ वा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमा फोन गरेर पनि सोध्न सक्नुहुन्छ।
- समय र मिति नबिर्सौं: मतदान फागुन २१, २०८२ गते बिहान ७ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म हुनेछ। यस दिन सवारी साधन चलाउन पाइँदैन, त्यसैले आफ्नो मतदान केन्द्रसम्म हिँडेरै जाने योजना बनाउनुहोला।
मतदान केन्द्रमा पुगेपछि: प्रक्रिया एकदम सरल छ
मतदान केन्द्रमा पुगेपछि तपाईंले आफ्नो मतदाता परिचयपत्र वा सरकारले जारी गरेको फोटोसहितको कुनै पनि परिचयपत्र देखाउनुपर्छ। त्यसपछिका चरणहरू निकै सहज छन्:
| चरण | प्रक्रिया |
| १. तपाईंको पहिचान | कर्मचारीले मतदाता सूचीमा तपाईंको नाम छ/छैन भनेर रुजु गर्नेछन्। |
| २. औंठामा मसी | तपाईंको देब्रे हातको औंठामा नमेटिने मसी लगाइनेछ, जुन तपाईंले मतदान गर्नुभयो भन्ने प्रमाण हो। |
| ३. मतपत्र | तपाईंलाई दुईवटा छुट्टाछुट्टै मतपत्र दिइनेछ, जसमा मतदान अधिकृतको हस्ताक्षर हुन्छ। |
| ४. तपाईंको निर्णय | गोप्य मतदान कक्षमा गएर, तपाईंलाई दिइएको स्वस्तिक छापले दुवै मतपत्रमा आफ्नो रोजाइको चिह्नमा छाप लगाउनुहोस्। |
दुईवटा मतपत्र किन?
नेपालको मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अनुसार, तपाईंले दुई पटक मतदान गर्नुहुन्छ:
- पहिलो मतपत्र (प्रत्यक्ष): यसमा तपाईंले आफ्नो क्षेत्रको विकास गर्ने र तपाईंको आवाज बन्ने व्यक्ति (उम्मेदवार) लाई भोट दिनुहुन्छ।
- दोस्रो मतपत्र (समानुपातिक): यसमा तपाईंले देशको नीति र सिद्धान्त बनाउने राजनीतिक दल लाई भोट दिनुहुन्छ।
तपाईंको मत खेर नजाओस्: यी गल्तीहरूबाट बचौं
एउटा सानो गल्तीले तपाईंको अमूल्य मत बदर हुन सक्छ। त्यसैले, यी कुराहरूमा विशेष ध्यान दिनुहोला:
- मतपत्रमा मतदान अधिकृतको सही छ कि छैन, जाँचिहाल्नुहोस्।
- स्वस्तिक छाप बाहेक अरू कुनै चिह्न, जस्तै औंठाछाप वा कलमको प्रयोग नगर्नुहोस्।
- छाप लगाउँदा तोकिएको कोठाभित्र मात्र पार्नुहोस्, बाहिर लगाइएको मत बदर हुन्छ।
- एउटा मतपत्रमा एकभन्दा बढी उम्मेदवार वा दललाई छाप नलगाउनुहोस्।
- मतपत्रलाई मतदान केन्द्रबाट बाहिर लैजानु गैरकानुनी हो।
सबैका लागि सहज मतदान
निर्वाचनमा सबै नागरिकको समान पहुँच सुनिश्चित गर्न विशेष व्यवस्थाहरू गरिएका छन्। गर्भवती महिला, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, सुत्केरी, र अशक्त व्यक्तिहरूले लामो लाइनमा बस्नुपर्दैन। उहाँहरूलाई प्राथमिकताका साथ मतदान गर्ने सुविधा हुनेछ।
यदि कुनै मतदातालाई सहायता चाहिन्छ भने, मतदान अधिकृतको अनुमति लिएर आफ्नो परिवारको एक सदस्यलाई साथमा गोप्य कक्षसम्म लैजान सक्नेछन्।
तपाईंको सहभागिता नै लोकतन्त्रको शक्ति हो
निर्वाचन भनेको केवल भोट खसाल्ने प्रक्रिया मात्र होइन, यो त नागरिक हुनुको जिम्मेवारी र अधिकार दुवै हो। तपाईंको एक भोटले देशको आगामी पाँच वर्षको दिशा निर्धारण गर्छ। त्यसैले, आउनुहोस्, यो राष्ट्रिय पर्वमा उत्साहका साथ सहभागी बनौं र आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरी एक सबल, समृद्ध र न्यायपूर्ण नेपाल निर्माणमा योगदान गरौं।
